درمان خشکی واژن

خشکی واژن یا واژینیت آتروفیک یک بیماری بسیار شایع به خصوص در دوران یائسگی است که به معنای التهاب و نازک شدن دیواره های داخل واژن است.

خشکی واژن به کاهش رطوبت دیواره واژن گفته می شود که به دلیل کاهش سطح هورمون استروژن در بدن زنان اتفاق می افتد.

در نتیجه این کاهش استروژن و در نتیجه خشکی واژن، دیواره واژن نازک و ملتهب می شود و حتی می تواند منجر به عفونت شود.

واژن به طور طبیعی مایع شفافی تولید می کند تا محیط داخل این ناحیه را لغزنده و مرطوب نگه دارد.

این مایع لایه نازکی به نام مخاط واژن ایجاد می کند و برای سلامت واژن بسیار مهم و حیاتی است.

علاوه بر این، اگر مقدار کافی از این مایع تولید شود، خاصیت ارتجاعی دیواره های واژن نیز افزایش می یابد.

نکته مهم در مورد خشکی واژن این است که رطوبت واژن و وجود یک لایه نازک لغزنده در دیواره آن باعث ایجاد حس لذت در رابطه جنسی می شود.

اگر این لایه از بین برود یا از ضخامت و حجم آن کاسته شود، علاوه بر اینکه رابطه جنسی با لذت همراه نخواهد بود، درد و خونریزی نیز به دنبال خواهد داشت.

خشکی واژن به چه علت رخ می‌ دهد؟

خشکی واژن از آن دسته اختلالاتی است که می تواند عامل بسیاری از بیماری های ناحیه تناسلی باشد.

کاهش سطح هورمون استروژن در بدن مهمترین علت خشکی واژن به شمار می آید.

عوامل مختلف از جمله شیمی درمانی، پرتو درمانی یا تغییرات شدید در میزان هورمون ها مهمترین علت تغییر در میزان استروژن است.

گاهی اوقات بانوان به واسطه بیماری هایی که تجربه می کنند، نیاز است که چندین دوره رادیوتراپی را انجام دهند.

اگر درمان های تخصصی در اطراف ناحیه لگن انجام شود، احتمالاً خشکی واژن به حد شدید اتفاق می افتد.

از طرفی اگر بانوان به دلیل بیماری های رحمی مجبور شوند که بخشی از رحم یا تخمدان ها را برداشت کنند تغییر در میزان هورمون استروژن قطعی خواهد بود.

این مسئله نهایتاً منجر به خشکی واژن و بروز عوارض و آسیب های بعد از آن می شود.

یکی از دلایل اصلی خشکی واژن کاهش سطح هورمون استروژن در بدن است. استروژن مسئول ترشح رطوبت طبیعی در واژن است و کاهش آن به خصوص در دوران یائسگی می تواند منجر به خشکی واژن شود.

البته در این مورد مشکلات روحی و روانی و استرسی که افراد به طور پیوسته تجربه می‌ کنند، می تواند علت دیگر خشکی واژن باشد.

استرس و اضطراب می تواند منجر به کاهش تولید هورمون های زنانه و کاهش جریان خون در ناحیه تناسلی شود.

تمرینات تنفسی، مدیتیشن و کاهش استرس می تواند به بهبود این وضعیت کمک کند.

از طرفی ممکن است مصرف برخی از انواع داروها با کاهش رطوبت بدن باعث خشکی واژن شده و آسیب های ناشی از این مسئله را متحمل خواهند شد.

داروهای ضد افسردگی، آنتی هیستامین ها و برخی از داروهای فشار خون و آلرژی از جمله داروهایی هستند که می توانند این مشکل را ایجاد کنند.

اگر در حین مصرف دارو دچار خشکی واژن شدید، برای راه حل مناسب با پزشک خود مشورت کنید.

با این حال زایمان، یائسگی و حتی قرار داشتن بانوان در دوره شیردهی از مهمترین علل خشکی واژن به شمار می آید.

گاهی عادات ناسالمی که بانوان دارند عاملی برای خشکی واژن خواهد بود.

مصرف دخانیات نه تنها باعث یائسگی زودرس می شود بلکه یکی از مهمترین علل خشکی واژن به شمار می آید.

سیگار منجر به کاهش جریان خون در بدن از جمله ناحیه تناسلی می شود و ممکن است ترشحات طبیعی واژن و خشکی را کاهش دهد.

از طرفی انجام فعالیت های ورزشی شدید و سنگین و حتی شستشوی مداوم ناحیه تناسلی و دوش واژینال منجر به برهم خوردن PH واژن شده و سبب خشکی در حد شدید خواهد شد.

برخی از بانوان در پی استفاده بیش از حد از کاندوم مشکلاتی مثل آتروفی واژن را تجربه می کنند.

سندروم شوگران که یک بیماری خود ایمنی شناخته می شود که از دیگر دلایل خشکی واژن به شمار می آید.

استفاده از برخی محصولات بهداشتی مانند صابون های قوی، ژل های شستشو و اسپری های دئودورانت می تواند منجر به خشکی واژن و تحریک پوست حساس در این ناحیه شود.

بهتر است از محصولاتی استفاده کنید که دارای PH مناسب برای ناحیه تناسلی بوده و فاقد مواد شیمیایی مضر باشند.

علائم و نشانه های خشکی واژن را بشناسید؟

بسیاری از بانوان به خشکی خفیف واژن مبتلا هستند اما از آنجایی که نشانه ها و علائم شدید و واضحی را مشاهده نمی کنند متوجه چنین آسیبی نخواهند شد.

مهم است که همه بانوان هرگونه اختلال در سلامت ناحیه تناسلی را خیلی زود تشخیص دهند زیرا به این واسطه می توانند تحت نظر پزشک قرار گرفته و از گسترش آسیب ها و بیماری های ناحیه تناسلی جلوگیری نمایند.

از مهمترین نشانه ها و علائم ابتلا به خشکی واژن باید به احساس درد شدید هنگام رابطه جنسی اشاره کرد.

این افراد از روابط انجام شده هیچگونه لذتی نبرده و احساس رضایت نخواهند داشت.

حتی احتمالاً بعد از پایان رابطه به دلیل ایجاد زخم در واژن خونریزی های خفیف اتفاق می افتد.

این افراد متوجه می شوند که کانال واژن تنگ تر از حد طبیعی شده و بی دلیل دچار خارش های شدید در این محدوده خواهند شد.

خشکی واژن باعث می شود تا افراد به مرور زمان برای دفع ادرار درد و سوزش بسیار زیادی را تجربه کنند و احتمال ابتلا به عفونت رحمی افزایش پیدا می کنند.

با وجود خشکی واژن بانوان علاوه بر کاهش میل جنسی تکرر ادرار را تجربه خواهند کرد.

مسئله دیگر این است که بعد از خشکی واژن التهابات واژن شدت پیدا می کند.

نازک شدن لب های بیرونی واژن باعث می شود که حتی لمس آن با دست برای افراد دردآور بوده و حس سوزش خواهند داشت.

خشکی واژن اگر به موقع و در مراحل ابتدایی درمان نشود، به مرور زمان باعث ایجاد جوش های پوستی یا آکنه خواهد شد.

همین مسئله به مرور زمان باعث کاهش اعتماد به نفس جنسی بانوان شده و علاوه بر نارضایتی نسبت به جسم خود حال عمومی نامساعدی خواهند داشت.

البته زنانی که بعد از یائسگی با خشکی واژن مواجه می شوند، علاوه بر تمامی این حالات دچار بی خوابی و خستگی مفرط شده و احتمالاً دچار گرگرفتگی شدید و تعریق شبانه خواهند شد.

خطرات و پیامد خشکی واژن

یکی از قسمت های مهم برای تولید مثل در بانوان واژن می باشد که نقش ان در تولید و بقای فرد بسیار پررنگ می باشد.

به طور معمول محیط واژن با لایه ای از ترشحات طبیعی پوشیده شده و این ترشحات باعث قلیایی شدن واژن می شود.

کاهش سطح استروژن و در نتیجه خشکی واژن باعث می شود که اسپرم مرد در محیط اسیدی واژن خشک زنده نمانند و در نتیجه قدرت باروری زنان کاهش یابد.

از طرفی خشکی واژن باعث نازک شدن آن می شود.

واژن نازک و خشک باعث درد شدید و حتی خونریزی در حین یا بعد از رابطه جنسی می شود.

افزایش درد در حین و بعد از رابطه جنسی به تنهایی می تواند میل جنسی را در زنان کاهش دهد و این امر تأثیر مستقیمی بر سلامت روابط جنسی و خانوادگی دارد.

از طرفی سوزش در ناحیه تناسلی در هنگام ادرار یکی دیگر از پیامدهای خشکی و نازک بودن واژن است.

روش‌های تشخیص خشکی واژن

زنان پس از اینکه می فهمند علائم آتروفی واژن را دارند، جهت تشخیص دقیق به پزشک زنان مراجعه می کنند.

انواع روش جهت تشخیص خشکی واژن وجود دارد که بهترین و موثر ترین روش تشخیص معاینه واژینال می باشد.

پزشک زنان به بررسی و معاینه واژن می پردازد و در صورتی که رنگ‌ پریدگی یا زخم در مهبل را مشاهده کند، خشکی واژن را تشخیص می‌دهد.

در طول معاینه فیزیکی، پزشک وضعیت دیواره واژن (از نظر خشکی، نازکی و التهاب)، علائمی مانند قرمزی، ترک‌ها یا زخم‌ها و علائم احتمالی عفونت را بررسی می‌کند.

در مورد کیفیت رابطه جنسی، تغییرات هورمونی (مانند یائسگی، بارداری و شیردهی)، استفاده از برخی داروها و استفاده از محصولات بهداشتی تحریک کننده سؤالاتی می پرسد.

اگر علت خشکی واژن مشخص نباشد یا علائم دیگری وجود داشته باشد، پزشک از برخی آزمایشات آزمایشگاهی مانند موارد زیر برای بررسی دقیق تر آن استفاده می کند.

علاوه بر معاینه، روش‌های دیگری برای تشخیص آتروفی واژن وجود دارد که شامل موارد زیر می باشد:

• میزان هورمون استروژن بدن را با انجام آزمایش خون می‌توان اندازه‌گیری کرد و در صورت کم بودن مقدار آن، خشکی واژن تشخیص داده می شود.
• در بعضی از موارد با انجام سونوگرافی واژن، ضخامت دیواره واژن را اندازه‌گیری می‌ کنند و اگر کاهش ضخامت آن نسبت به اندازه معمولی باشد، خشکی واژن تشخیص داده می‌ شود.
• انجام تست پاپ اسمیر از دیگر روش های تشخیصی ابتلا به آتروفی واژن می باشد.
• در بعضی از موارد با آزمایش ادرار می‌ توان به خشک بودن محیط واژن پی برد.

برخی از خانم ها کمی خجالتی هستند و صحبت در مورد جزئیات این وضعیت را شرم آور می دانند.

با این حال، پزشک باید تاریخچه دقیقی از وضعیت بیمار داشته باشد تا بتواند به تشخیص صحیح برسد و درمان سیستماتیک را انتخاب کند، بنابراین خجالتی نباشید و در مورد علائمی که تجربه می کنید با پزشک خود صحبت کنید.

چگونه می توان خشکی واژن را درمان کرد؟

روش های مختلفی برای درمان خشکی واژن وجود دارد اما متخصصان بر اساس وضعیت جسمانی بیماران فرایندهای متفاوتی را در پیش گرفته و تلاش می کنند هر چه سریع تر این عارضه به طور کامل بهبود پیدا کند.

ژل لوبریکانت

اولین قدم برای درمان خشکی واژن استفاده از ژل لوبریکانت است، این محصول بر پایه آب بوده و استفاده دائمی از آن هیچ گونه خطری برای سلامت بدن ندارد.

استفاده از روان کننده ها در طول رابطه جنسی ضروری است. این نه تنها به لذت بردن از رابطه جنسی کمک می کند، بلکه به کاهش درد خشکی واژن در هنگام خشکی واژن نیز کمک می کند.

معمولا در پی خشکی واژن بانوان رابطه جنسی را بسیار سخت و دردناک تجربه می کنند اما استفاده از ژل های مرطوب کننده سلامت ناحیه تناسلی را حفظ کرده و برای بهبود روابط جنسی موثر خواهد بود.

استفاده از ژل های روان کننده خارش واژن را محدودتر کرده و با وجود این ژل ها هنگام رابطه درد و سوزشی را تجربه نخواهید کرد.

اما به یاد داشته باشید که انواع ژل لوبریکانت در سه نوع متفاوت در اختیار متقاضیان قرار می گیرد.

نوع اول و کاربردی آن بر پایه آب یا سیلیکون است که مخصوص استفاده واژینال ساخته می شود.

دومین نوع از لوبریکانت ها روغنی هستند که حاوی روغن بچه یا وازلین می باشند، معمولا استفاده از این نوع ژل به بانوان توصیه نمی شود.

نوع دیگر ژل لوبریکانت حاوی روغن های گیاهی و طبیعی از جمله نارگیل و زیتون است.

البته انواع لوبریکانت که بر پایه روغن ساخته می شوند، برای بانوان با وجود مشکلی مثل خشکی واژن مناسب نخواهد بود.

کرم ها و پماد استروژن

انواع مختلفی از پمادها و کرم ها برای درمان خشکی واژن وجود دارد که هر کدام برای نیازها و شدت مشکل خاص هستند.

این پمادها می توانند به تسکین علائم، افزایش رطوبت و بهبود بافت های واژن کمک کنند

همانطور که گفته شد یکی از مهمترین علل اصلی خشکی واژن کاهش میزان هورمون استروژن می باشد.

اینکه این عارضه به چه علت رخ داده باشد، نیاز به بررسی دقیق تر و درمان دارد اما متخصصان برای رفع خشکی واژن که بر اثر کاهش استروژن اتفاق افتاده است مصرف موضعی این هورمون را مناسب می دانند.

استفاده از کرم ها و پماد استروژن به رفع خشکی واژن کمک خواهد کرد.

بهتر است که دستور استفاده از این پمادها و مقدار تعیین شده را از پزشک پرسیده تا به حد و اندازه مناسب از آن استفاده نمایید.

حلقه های واژینال

در چنین مواردی حلقه استروژن واژینال یکی دیگر از راه های موثر برای درمان آتروفی واژن است.

حلقه استروژن با آزاد کردن مقدار مناسبی استروژن به مرطوب کردن محیط واژن کمک می کند.

این حلقه در داخل واژن قرار می گیرد و هنگام رابطه جنسی یا پریود نیاز به تعویض ندارد، بهترین زمان برای تعویض حلقه استروژن ۳ ماه بعد از کار گذاشتن آن در واژن است.

برای استفاده از هورمون استروژن جهت بهبود و درمان خشکی واژن این محصول به صورت شیاف نیز استفاده می شود که معمولاً قبل از پریود یا قبل از رابطه جنسی استفاده می گردد.

این کپسول‌ها مانند پماد استروژن به وسیله اپلیکاتور استفاده می‌ شوند.

اگر کسی با نحوه کار اپلیکاتور مشکل دارد، می‌ تواند این کپسول‌ها را با دست در داخل واژن خود قرار دهند.

قرص و کپسول خوراکی

امکان دارد پزشک پس از تشخیص خشکی واژن، برای بیمار قرص و کپسول خوراکی تجویز کند.

این کپسول ها باعث می شوند تا استروژن بدن بالا برود و واژن مرطوب شود.

استفاده زیاد از حد این قرص ها باعث بروز بیماری هایی مانند سرطان و لخته شدن خون می شود.

استفاده از استروژن خوراکی برای بانوانی تجویز می شود که تمایل به استفاده از استروژن های موضعی را ندارند.

کربوکسی تراپی واژن

روش دیگر برای درمان خشکی واژن در رشت، کربوکسی تراپی واژن در رشت است.

امروزه از کربوکسی تراپی برای درمان بیماری های مختلفی استفاده می شود که یکی از آنها آتروفی واژن است.

پزشکان این فرایند را موثر و فوری دانسته و با تزریق گاز دی اکسید کربن به داخل واژن تا حد زیادی می توانند به درمان آن کمک کنند.

لیزر درمانی

از طرفی استفاده از لیزر جهت بهبود این عارضه موثر است و مهم است که از چنین تجهیزاتی تحت نظر متخصصان برتر استفاده کنید.

درمان فوری خشکی واژن با لیزر نیز توسط بسیاری از پزشکان به بیماران مبتلا به این بیماری توصیه می شود.

پزشکان با استفاده از لیزر به بهبود سریع تر سلول های آسیب دیده کمک کرده و آتروفی واژن با ترمیم این سلول ها بهبود می یابد.

امروزه از لیزر درمانی برای درمان بیماری های مختلف استفاده می شود که یکی از کاربردهای بسیار موثر آن درمان خشکی واژن است.

لیزر روی سلول های آسیب دیده واژن تاثیر مثبت دارد و با ترمیم این سلول ها آتروفی واژن را درمان می کند.

برای درمان خشکی واژن با بهترین روش به پزشک متخصص همچون دکتر فاطمه علیزاده مراجعه کرده تا با بهترین روش درمانی درمان این عارضه صورت گیرد.

درمان های خانگی خشکی واژن

در کنار تمامی روش های تخصصی درمان های سنتی نیز موثر خواهد بود.

در ادامه برخی درمان های خانگی خشکی واژن را عنوان می کنیم.

رابطه جنسی منظم با همسرتان می تواند خشکی واژن را کاهش دهد.

در واقع در حین رابطه جنسی، جریان خون به واژن افزایش می یابد و باعث افزایش ترشحات واژن و رفع خشکی واژن می شود.

فیتواستروژن ها ترکیباتی هستند که مشابه استروژن در بدن عمل می کنند.

فیتواستروژن ها در غذاهای گیاهی مانند سویا، آجیل، دانه ها، پنیر و لوبیا یافت می شوند.

انجام تمرینات و ورزش های مناسب برای بهبود و تقویت کف لگن و اجتناب از انواع شوینده های شیمیایی به بهبود خشکی واژن کمک می کند.

تمرینات لگنی همچنین عضلات ضعیف واژن را تقویت می کند.

ورزش هایی مانند کگل می تواند جریان خون به واژن را افزایش دهد.

علاوه بر انجام درمان هایی که گفته شد، می توانید برای درمان خشکی واژن عادات و سبک زندگیتان را بهبود دهید.

می توانید از لباس های نخی و گشاد استفاده کنید و از مکمل هایی مانند ویتامین E، ویتامین A و امگا 3 استفاده کنید.

به اندازه کافی اب بنوشید و ورزش های مناسب خود را انجام دهید.

موارد ممنوع برای درمان کردن خشکی واژن

استفاده کردن از برخی موارد درمان‌های خانگی برای خشکی واژن بدون مشکل است.

اما به کاربردن برخی موارد خشکی واژن را تشدید خواهد کرد در ادامه موارد ممنوعه درمان خشکی واژن در رشت را عنوان می کنیم.

• استفاده از ماست
• استفاده کردن از سرکه
• به کار بردن مواد شیمیایی شوینده واژن
• استفاده کردن از دستمال توالت و صابون های معطر
• استفاده کردن از روغن حمام و کف صابون

تغذیه و خشکی واژن

خانم هایی که از خشکی واژن رنج می برند بهتر است به جای غذاهای چرب، سرخ شده و سنگین از غذاهای آبکی مانند سوپ استفاده کنند.

مصرف ترکیب خشیر، آب و عسل در صبح ناشتا نیز در بهبود آن موثر است.

همچنین مصرف غذاهای سوداآور مانند موارد زیر ممنوع است و باعث خشکی واژن می شود.

• بادمجان
• چای
• سیب زمینی
• کلم بروکلی
• فلفل دلمه ای
• ترشی
• غذاهای کنسروی
• نوشابه
• آب میوه‌ صنعتی
• چیپس و پفک

درمان خشکی واژن در یائسگی

در دوران یائسگی، بدن دچار تغییراتی می شود، یکی از علائم یائسگی خشکی واژن است که به دلیل کاهش سطح استروژن در بدن و نازک شدن بافت واژن ایجاد می شود.

در این شرایط، مقاربت می تواند دردناک باشد، برای درمان این مشکل، پزشک یک مرطوب کننده یا روان کننده واژن را پیشنهاد می کند.

داروهای حاوی استروژن نیز می توانند به درمان این مشکل کمک کنند، مانند پماد خشکی واژن در دوران یائسگی که بر پایه استروژن است.

این داروها به صورت کرم واژینال، قرص یا پچ هورمونی ارائه می شوند.

استروژن خوراکی در دوران یائسگی برای درمان گرگرفتگی و خشکی واژن استفاده می شود.

اما معمولا برای کسانی که قبلا سرطان داشته اند، تجویز نمی شود.

درصورت نداشتن بیماری خاصی هم استروژن و هم پروژسترون برای شما تجویز شود.

زنان در دوران یائسگی برای حفظ سلامت بافت های واژن باید فعالیت جنسی منظم داشته باشند.

ژل خشکی واژن در افرادی که نزدیک به یائسگی هستند موثر است.

بانوان در چه سنی به خشکی واژن مبتلا می شوند؟

خشکی واژن معمولا در سنین بالا، نزدیک یا در دوران یائسگی اتفاق می افتد.

اما این بدان معنا نیست که زنان جوان از خشکی واژن رنج نمی برند.

دلایل زیادی، از جمله زایمان، می تواند باعث خشکی واژن در سنین پایین تر شود.

شوینده های ناحیه تناسلی موجب خشکی واژن می شوند؟

بله، استفاده از برخی مواد شوینده و صابون های رایج برای ناحیه تناسلی می تواند باعث خشکی و تحریک واژن شود.

این پاک کننده ها معمولا حاوی مواد شیمیایی و معطری هستند که ممکن است تعادل pH طبیعی واژن را مختل کرده و باعث خشکی، خارش یا سوزش شوند.

بسیاری از صابون ها و مواد شوینده حاوی مواد شیمیایی خشن مانند سولفات ها، عطرها و رنگ ها هستند که می توانند پوست حساس ناحیه تناسلی را خشک و تحریک کنند.

ناحیه واژن به طور طبیعی دارای pH خاصی است که باکتری های مفید را حفظ کرده و از عفونت جلوگیری می کند.

استفاده از شوینده های نامناسب می تواند این تعادل را به هم بزند و باعث خشکی، عفونت های قارچی یا باکتریایی شود.

برخی از شوینده ها می توانند لایه محافظ طبیعی پوست را از بین ببرند و باعث خشکی و سوزش ناحیه تناسلی شوند.