هیسترکتومی

فهرست مطالب

هیسترکتومی

هیسترکتومی چیست؟

بیماری‌ های رحمی مسائلی نگران کننده و جدی هستند.

باید نسبت به آن هوشیاری کاملی داشته و در صورت مواجهه با هر نوع آسیب سریعاً برای درمان اقدام شود.

گاهی آسیب دیدگی رحم آنقدر وسیع و شدید است که تنها چاره کار برداشته رحم است.

البته متخصصان با توجه به نوع و شدت آسیب بخش‌ های مختلف رحم را برداشته و در موارد اضطراری می‌ توانند بافت کلی رحم را خارج کنند.

هیسترکتومی، زهدان برداری یا Hysterectomy یک اصطلاح پزشکی به معنای عمل جراحی برای برداشتن رحم است.

بانوان ممکن است به دلایل زیادی نیاز به برداشتن رحم داشته باشند. از این جراحی می‌توان برای درمان تعدادی از بیماری‌های همراه با درد مزمن و همچنین انواع خاصی از سرطان و عفونت استفاده کرد.

میزان برداشتن رحم در عمل بسته به دلیل جراحی متفاوت است. در بیشتر موارد کل رحم برداشته می‌شود. همچنین ممکن است پزشک طی این عمل تخمدان‌ها و لوله‌های رحمی را خارج کند.

تخمدان‌ها (ovaries) اندام‌هایی هستند که استروژن و سایر هورمون‌های جنسی را تولید می‌کنند. لوله‌های رحمی یا لوله‌های فالوپ (fallopian tubes) ساختارهایی هستند که تخمک را از تخمدان به رحم منتقل می‌کنند.

پس از جراحی برداشتن رحم‌، دیگر دوره‌های قاعدگی را نخواهید داشت.

همچنین نمی‌توانید باردار شوید. هیسترکتومی برای بیماری‌های غیرسرطانی معمولا فقط پس از موفق نشدن سایر روش‌های درمانی در نظر گرفته می‌شود.

سایر روش‌ های درمانی نمی‌ توانند شرایط را برای بهبود رحم فراهم سازند.

به یاد داشته باشید که اگر بانوان جراحی هیسترکتومی را انجام دهند به دلیل عدم حضور رحم فرد وارد دوره یائسگی میشود و تمامی حالات و نشانه‌ های آن را تجربه می‌ کند.

اما متخصصان در چنین موقعیتی برای کمتر کردن عوارض ناشی از هیسترکتومی دارو درمانی و هورمون تراپی را آغاز می‌ کنند تا بتوانند تعادل را در بدن بانوان برقرار کرده و از شدت گرفتن آسیب‌ های جانبی پیشگیری خواهند کرد.

نقش رحم در بدن خانم‌ها چیست؟

رحم (Uterus) یا (womb) عضوی عضلانی به شکل یک گلابی وارونه در سیستم تولید مثل زنان، واقع شده بین مثانه و راست روده است.

عملکردهای رحم شامل پرورش تخمک بارور شده که به جنین تبدیل می‌شود و نگه داشتن آن تا زمانی است که کودک به اندازه کافی برای تولد رشد کرده باشد.

تخم بارور شده درون آندومتر لانه‌گزینی می‌کند و از رگ‌های خونی که منحصرا برای این منظور ایجاد می‌شوند، تغذیه می‌کند. تخمک بارور شده به یک جنین (embryo) و سپس به یک زهسان (fetus) تبدیل می‌شود و تا زمان زایمان رشد می‌کند.

رحم یکپارچگی ساختاری و حمایت از مثانه، روده، استخوان‌های لگن و اندام را نیز فراهم کرده و مثانه و روده را از یکدیگر جدا می‌کند.

شبکه‌های عروقی و اعصاب رحم جریان خون را به لگن و دستگاه تناسلی خارجی از جمله واژن‌، لابیا و کلیتوریس برای پاسخ جنسی مناسب هدایت می‌کنند. رحم یک عضو ضروری برای رخ دادن ارگاسم رحمی است.

بدن زنان بالغ هر ماه هورمون‌هایی ترشح می‌کند که باعث تخمک‌گذاری (آزاد شدن تخمک از تخمدان) و پریود یا قاعدگی (menstruation) می‌شود.

پوشش داخلی رحم آندومتر (endometrium) نام دارد. این پوشش از چندین لایه ساخته شده است که شامل اپیتلیوم سطحی، عروق خونی، غدد و سایر بافت‌ها است.

هر ماه آندومتر ضخیم‌تر می‌شود تا فرد برای بارداری آمادگی را پیدا کند. این امر با تخمک‌گذاری همزمان است. اگر زنی باردار نشود، لایه‌های بالایی آندومتر که حاوی رگ‌های خونی هستند ریخته می‌شوند.

این لایه‌ها در دوره ماهانه از طریق واژن خارج می‌شوند. هنگامی که یک زن یائسه است، بدن تولید هورمون‌هایی را که باعث تخمک‌گذاری و پریود می‌شوند متوقف می‌کند.

انواع هیسترکتومی

سه نوع هیسترکتومی بر اساس اینکه کدام ساختارها یا اندام‌ها برداشته می‌شوند وجود دارد که در ادامه هر کدام را توضیح دادیم:

هیسترکتومی کامل یا (Complete or Total Hysterectomy):

هیسترکتومی کامل، برداشتن کل رحم به همراه دهانه رحم (cervix)، (قسمت باریک‌تر رحم) است.

هیسترکتومی جزئی یا Partial or Subtotal Hysterectomy (Supracervical Hysterectomy):

هیسترکتومی جزئی برداشتن قسمت فوقانی رحم است. دهانه رحم در جای خود باقی می‌ماند. اگر بخواهید دهانه رحم خود را حفظ کنید یا اگر در حین جراحی مشکلاتی ایجاد شود که برداشتن دهانه رحم را پیچیده کند، این روش ممکن است انجام شود.

  جراحی پرینورافی

از طرف دیگر اگر سرطان غیر منتظره‌ای در حین عمل شما تشخیص داده شود، ممکن است جراح تصمیم بگیرد که دهانه رحم را نیز خارج کند.

در مورد این‌که آیا بهتر است در حین جراحی هیسترکتومی، دهانه رحم را جدا کرد یا آن را نگه داشت، اختلاف نظرهایی وجود دارد. اگر سابقه پاپ اسمیر غیرطبیعی داشته باشید، ممکن است در آینده بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان باشید، بنابراین ممکن است تصمیم بگیرید که برداشتن رحم به‌طور کامل گزینه بهتری برای شخص شما است. قبل از جراحی باید این موارد را با پزشک خود در میان بگذارید.

هیسترکتومی رادیکال (Radical Hysterectomy):

هیسترکتومی رادیکال یک هیسترکتومی کامل است که شامل برداشتن بافت‌های اطراف رحم به نام پارامتریوم (parametrium) است.

این روش معمولا مختص کسانی است که سرطان در آن‌ها تشخیص داده می‌شود.

دلایل انجام جراحی هیسترکتومی

دلایل انجام جراحی هیسترکتومی
دلایل انجام جراحی هیسترکتومی

جراحی هیسترکتومی تنها در موارد خاص و اضطراری انجام میشود.

اگر آسیب‌ های خطرناک مانند سرطان در رحم به وجود آمده باشد متخصصان برای پیشگیری از گسترش بیماری سعی در انجام جراحی هیسترکتومی دارند.

اینکه سرطان در کدام بخش از رحم اتفاق افتاده باشد تفاوتی به حال بیمار ندارد.

در هر صورت ممکن است رحم، تخمدان‌ ها، دهانه رحم و یا آندومتر با توده‌ های سرطانی مواجه باشند.

رشد بی‌ رویه این سلول‌ های غیر طبیعی عملکرد رحم و بخش‌ های جانبی آن را تحت تاثیر قرار می‌ دهد.

در چنین شرایطی تنها چاره برای بهبود بیماری و پیشگیری از گسترش این عارضه خطرناک جراحی هیسترکتومی است.

البته متخصصان با این کار می‌ توانند سلامت فرد را حفظ کرده و از گسترش توده‌ های غیر طبیعی پیشگیری خواهند کرد.

یکی دیگر از مهمترین دلایل انجام جراحی هیسترکتومی فیبروم‌ های رحمی هستند.

این توده‌ های غیر سرطانی می‌ توانند عملکرد طبیعی رحم را مختل کرده و با وجود فیبروم افراد خونریزی‌ های شدید و دردهای پیوسته را تجربه می‌ کنند.

در مراحل ابتدایی متخصصان سعی دارند فیبروم را با دارو درمانی و سایر روش‌ های کم تهاجم مانند میومکتومی درمان کنند.

اما اگر از این درمان نتیجه مناسب حاصل نشود تنها چاره برای پزشک جراحی هیسترکتومی خواهد بود.

یکی دیگر از بیماری‌ های مخرب در ناحیه رحم آندومتر نامیده میشود.

این عارضه زمانی اتفاق می‌ افتد که سلول‌ های داخلی رحم در بخش‌ های خارجی شروع به رشد و تکثیر کرده و با ضخیم‌ تر کردن دیواره رحم افراد مشکلاتی مانند درد و خونریزی‌ های شدید و وسیع را تجربه می‌ کنند.

با وجود آندومتریوز گاهاً متخصصان به ناچار مجبور میشوند جراحی هیسترکتومی را انجام دهند.

زیرا در غیر این صورت افراد با پریودهای نامنظم مواجه شده و در مواردی منجر به ناباروری و چسبندگی رحم میشود.

این مسئله نه تنها بر رحم بلکه بر اندام‌ های مجاور نیز اثر سو خواهد داشت.

یکی دیگر از دلایل مهم برای انجام جراحی هیسترکتومی بروز بیماری‌ های التهابی لگن است.

اگر افراد با عفونت‌ های باکتریایی مواجه باشند دردهای شدید لگنی همواره با آنها بوده و روند طبیعی زندگی را مختل می‌ کند.

اگر این عفونت‌ ها بهبود پیدا نکنند تنها چاره کار انجام جراحی هیسترکتومی است.

برخی دیگر از بیماری‌ های رحمی مانند هایپرپلازی تا حد زیادی می‌ توانند سلامت افراد را تهدید کنند و اگر این عارضه رفع و درمان نشود نهایتاً به سرطان رحم ختم میشود.

هایپرپلازی زمانی اتفاق می‌ افتد که پوشش داخلی رحم بیش از حد طبیعی ضخیم شده و در پی آن قاعدگی‌ های نامنظم و خونریزی‌ های شدید رخ می‌ دهد.

اگر سایر روش‌ های درمانی و حتی هورمون تراپی به نتیجه مناسب ختم نشود و پزشک تشخیص دهد که فرد در معرض بیماری‌ هایی همچون سرطان رحم قرار می‌ گیرد جراحی هیسترکتومی را انجام داده تا هر چه سریع‌ تر این عارضه را رفع نمایند.

یکی دیگر از دلایل انجام جراحی هیسترکتومی خونریزی‌ های غیرطبیعی است که بانوان تجربه می‌ کنند.

ممکن است این خونریزی‌ ها در پی عفونت، فیبرم و یا تغییرات هورمونی رخ دهد و حتی این عارضه در پی ابتلا به سرطان و سایر بیماری‌ های رحمی نیز اتفاق می‌ افتد.

  لابیاپلاستی

در چنین شرایطی بانوان خون زیادی از دست داده و کم خونی شدید سلامت و کارکرد سایر ارگان‌ ها را مختل می‌ کند.

از این رو متخصصان اقدام به انجام جراحی هیسترکتومی کرده تا بتوانند سلامت فرد را حفظ نمایند.

همچنین در موارد خاص پزشک مجبور میشود به دلیل افتادگی رحم این عضو را از بخش لگنی خارج کرده تا مبادا به سایر ارگان‌ های داخلی فشار وارد کند.

در مواردی ممکن است جفت به رحم چسبیده و این چسبندگی چاره‌ ای جز انجام هیسترکتومی ندارد و متخصصان نمی‌ توانند با هیچ روشی جفت را از دیواره رحم جدا کنند.

در چنین موقعیتی تنها راه درمان جراحی هیسترکتومی است هر چند که ممکن است عوارضی در پی داشته باشد اما در حفظ سلامت بانوان موثر است.

روش‌ های انجام هیسترکتومی

روش‌ های انجام هیسترکتومی
روش‌ های انجام هیسترکتومی

این عمل ممکن است از طریق یک برش در پایین شکم شما (هیسترکتومی شکمی)، سه تا چهار برش کوچک در شکم شما (هیسترکتومی لاپاراسکوپی) یا از طریق واژن (هیسترکتومی واژینال) انجام شود که در ادامه به توضیح هر یک از آنها می پردازیم:

هیسترکتومی شکمی (Abdominal hysterectomy):

متخصصان برای انجام این روش درمانی یک برش افقی را در قسمت تحتانی شکم ایجاد کرده و سعی دارند که از همین مقدار برش رحم را به طور کامل خارج کنند. این روش جراحی معمولاً برای بانوانی استفاده میشود که دارای فیبروم‌ های رحمی یا سرطان بسیار وسیع هستند. هیسترکتومی شکمی معمولا در مواردی توصیه می‌شود که بیمار دارای فیبروم یا یک سرطان بسیار بزرگ باشد.

هیسترکتومی لاپاراسکوپی (Laparoscopic hysterectomy):

روش دیگر برای انجام جراحی هیسترکتومی فرایندی با نام لاپاراسکوپی است. معمولاً این شیوه جراحی کمترین میزان عوارض و جراحات را در پی دارد و نهایت با چند برش کوچک در سطح شکم جراحی لاپاراسکوپی انجام می‌ پذیرد. برای جراحی برداشتن رحم به روش لاپاراسکوپی، جراح یک تلسکوپ (لاپاراسکوپ) را از طریق یک برش کوچک وارد ناف می‌کند تا اعضای لگنی شما را مشاهده کند و سه یا چهار برش کوچک دیگر ایجاد می‌کند که از طریق آن‌ها ابزارهای دیگر وارد می‌شوند.

از گاز دی اکسید کربن برای متسع کردن (باد کردن) شکم شما مانند یک بالون استفاده می‌شود، بنابراین تمام اعضای بدن شما به وضوح در معرض دید جراح قرار می‌گیرد. او سپس رحم را با یا بدون لوله‌های رحمی و تخمدان از طریق واژن خارج می‌کند. اگر قسمت بالای واژن از طریق برش‌های keyhole بخیه زده شود، عمل جراحی برداشتن رحم از طریق لاپاراسکوپی انجام شده است.

هیسترکتومی واژینال (Vaginal hysterectomy):

هیسترکتومی واژینال از طریق ایجاد یک برش در قسمت بالای واژن انجام می‌شود. این عمل معمولا زمانی انجام می‌شود که افتادگی رحم (uterine prolapse) وجود داشته باشد (دهانه رحم و رحم به داخل واژن پایین آمده یا از قسمت ورودی واژن بیرون زده باشند.)

هیسترکتومی واژینال شامل گذراندن مدت زمان کمتری در بیمارستان، هزینه کمتر و بهبودی سریع‌تر نسبت به برداشتن رحم به روش شکمی است.با این حال، بسته به اندازه و شکل رحم یا علت جراحی، هیسترکتومی واژینال شاید امکان‌پذیر نباشد. در آن صورت پزشک در مورد گزینه‌های دیگر جراحی مانند هیسترکتومی شکمی با شما صحبت خواهد کرد.

مراقبت‌ های بعد از جراحی هیسترکتومی

مراقبت‌ های بعد از جراحی هیسترکتومی
مراقبت‌ های بعد از جراحی هیسترکتومی

بعد از انجام جراحی هیسترکتومی بانوان موظفند که از سلامت خود مراقبت کرده تا دوره نقاهت را به سلامت سپری کنند.

یکی از مهمترین نکاتی که همواره باید به آن توجه ویژه داشته باشید مصرف خوراکی‌ های سالم می‌ باشد.

بانوان باید همواره از سبزیجات فراوان استفاده کرده تا مبادا با مشکلات و اختلالات گوارشی مواجه شوند.

البته مصرف حبوبات و غلات را فراموش نکرده و به این واسطه می‌ توانید ویتامین‌ های مورد نیاز بدن را تامین کنید.

بانوان موظفند که بعد از انجام جراحی هیسترکتومی به درستی از سلامت خود مراقبت کنند و بخش عمده‌ ای از نیاز بدن را به واسطه محصولات خوراکی تامین نمایند.

گنجاندن مقادیر معینی از چربی‌ های سالم و پروتئین در رژیم غذایی به سلامت بدن کمک شایانی می‌ کند و بهتر است که همواره مصرف کلسیم را به طور روزانه داشته باشید و حداقل از ۴ واحد لبنیات در طی روز استفاده نمایید.

در پی انجام جراحی هیسترکتومی تغییرات هورمونی که در بدن اتفاق می‌ افتد باعث برهم خوردن تعادل روحی و خلقی افراد میشود.

  واژینیسموس

مهم است که بانوان بعد از این جراحی به هیچ عنوان در معرض استرس و تنش قرار نگیرند و مهم است که استراحت و خواب کافی داشته باشند.

انجام فعالیت‌ های غیر ضروری پس از جراحی هیسترکتومی فرایندی نامناسب است.

می‌ تواند فشار مضاعفی را به بدن وارد کند بانوان باید ضمن مراقبت از سلامت خود مقادیر معینی از آب را روزانه مصرف کرده و بدن را هیدراته نگه دارند تا از عوارض جانبی این جراحی محفوظ بمانند.

اکثر بیماران هیسترکتومی در عرض 48 ساعت پس از جراحی با تجویز داروی تسکین دهنده درد به خانه باز میگردند. بیمارانی که عمل لاپاروسکوپی انجام داده اند، قادرند فعالیتهای خود را در عرض دو هفته پس از عمل جراحی از سر گیرند. در صورت انجام عمل جراحیِ باز با برشهای بزرگتر، بیماران برای بهبودی به شش تا هشت هفته نیاز دارند و به دلیل برشهای بزرگتر با محدودیت‌های بیشتری مواجه میشوند. این بیماران حداقل شش هفته پس از عمل نباید اشیای سنگین را بلند کنند.

صرف نظر از نوع هیسترکتومی، بیماران باید حداقل شش هفته پس از عمل از ورود به وان و شنا کردن خودداری کنند. علاوه بر این انتظار میرود که ترشحات اندکی در طی دوره نقاهت خارج شوند، اما خونریزی سنگین وترشحات چرکی غیر قابل توضیح باید فوراً به اطلاع پزشکتان برسد.

رابطه جنسی پس از جراحی هیسترکتومی

بیشتر زنان نگران اثرات طولانی مدت عمل هیسترکتومی بر زندگی جنسی خود هستند. با وجود این که هر فرد متفاوت از بقیه است، عمل هیسترکتومی همیشه به تغییرات عمده در تحریک جنسی یا توانایی لذت بردن از رابطه جنسی منجر نمیشود.

جراحان پیشنهاد میکنند که حداقل شش تا هشت هفته صبر کنید و سپس به فعالیت جنسی خود بازگردید. بعد از این مدت باید بدون درد یا ناراحتی قادر به برقراری رابطه جنسی باشید. اغلب زنان در طی هفته‌های اول بهبودی احساس خستگی می‌کنند، اما با افزایش انرژی، علاقه به برقراری رابطه جنسی بیشتر میشود.

فعالیت جنسی بعد از عمل هیسترکتومی به طور گسترده مورد بررسی قرار گرفته است و بیشتر زنانی که زندگی جنسی سالمی دارند، به سطح عادی فعالیتهای جنسی خود برمیگردند. در بعضی از زنان هم مشاهده شده است که علاقه آنها به رابطه جنسی بعد از عمل هیسترکتومی افزایش یافته است، مخصوصا افرادی که نگران بارداری یا دردهای مزمن لگنی خود هستند.

عوارض جراحی هیسترکتومی

عوارض جراحی هیسترکتومی
عوارض جراحی هیسترکتومی

زمانی که متخصصان جراحی هیسترکتومی را انجام می‌ دهند به بانوان توصیه می‌ کنند که مراقبت‌ های تخصصی‌ تری را انجام دهند زیرا خارج کردن رحم از حفره شکم تغییرات بسیار زیادی را در بدن اعمال می‌ کند.

پس از انجام جراحی هیسترکتومی و خارج کردن بافت کلی رحم فرد وارد دوران یائسگی میشوn.

مشکلاتی از جمله گرگرفتگی، بی‌ خوابی، تعریق شبانه و خشکی واژن اتفاق می‌ افتد.

در پی انجام این نوع جراحی‌ ها معمولاً افراد با مشکلاتی همچون بی‌ میلی جنسی مواجه میشوند و ممکن است روابط آنها را تحت تاثیر قرار دهد.

حتی اگر بانوان در سنین باروری جراحی هیسترکتومی را انجام دهند نمی‌ توانند دیگر بارداری را تجربه کنند و این مسئله ممکن است از نظر روانی آنها را تحت فشار قرار دهد.

اگر رحم در بدن حضور نداشته باشد و دوره قاعدگی اتفاق نیفتد تعادل هورمونی در بدن بانوان بر هم خورده و مشکلات مختلفی در پی این عارضه پدیدار می‌ گردد.

اما متخصصان مصرف انواع داروها و هورمون‌ ها را برای بانوان الزامی می‌ دانند و ممکن است دوره مصرف آنها بسیار طولانی باشد.

اما بانوان نباید به هیچ عنوان از مصرف داروهای تجویزی به ویژه محصولات هورمونی غافل شوند.

زیرا سهل انگاری در مصرف این داروها تاثیرات مخربی بر سلامت بدن اعمال می‌ کند.

جراحی هیستروکتومی در رشت

دکتر فاطمه علیزاده یکی از بهترین متخصص های زیبایی زنان در شهر رشت و استان گیلان می باشد.

شما برای درخواست رزرو نوبت و ویزیت جهت جراحی هیستروکتومی در رشت از دکتر علیزاده میتوانید از طریق تماس با ما و راه های ارتباطی که قرار دارد نوبت خود را ثبت کنید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما
ارتباط از طریق واتساپ
اینستاگرام دکتر سعید شمس